
Σήμερα το Καπνεργοστάσιο έχει αλλάξει μορφή και έχει δέσει με την περιοχή, τεράστιο σε διαστάσεις επιβλητικό αλλά και ζεστό στον επισκέπτη με χρώματα έντονα , συνεχίζει να παραμένει σημείο αναφοράς για την ευρύτερη περιοχή και όχι μόνο

Εδώ στη Λένορμαν είναι το δεύτερο δημόσιο καπνεργοστάσιο της Αθήνας, (το πρώτο στην Αριστοτέλους κάηκε) κτίστηκε από το Ελληνικό Δημόσιο την εποχή που ανθούσε η βιομηχανία κατασκευής σιγαρέττου, για να στεγάσει επιχειρήσεις επεξεργασίας - συσκευασίας καπνού και αποθήκες καπνεμπόρων, αλλά κυρίως για να εξασφαλίσει τον έλεγχο της φορολογίας καπνού. Ο καπνός αποτέλεσε μία από τις σπουδαιότερες καλλιέργειες της ελληνικής υπαίθρου και από την εποχή που φορολογήθηκε, το 1876, υπήρξε πολύτιμη πηγή εσόδων για το ελληνικό κράτος.
Το οικόπεδο, συνολικού εμβαδού 9.085 τ.μ., αγοράστηκε στη συνοικία της Κολοκυνθούς το 1927 και ανατέθηκε στους πολιτικούς μηχανικούς Παύλο Αθανασάκη και Αντώνη Λιγδόπουλο η εκπόνηση των σχεδίων του. Η έκταση αυτή βρισκόταν στην τότε οδό Κηφισσού, πρώην Κολοκυνθούς και σημερινή Λένορμαν, στη συνοικία της Κολοκυνθού, και σήμερα καταλαμβάνει ολόκληρο το οικοδομικό τετράγωνο μεταξύ των οδών Λένορμαν, Αμφιαράου, Λεάνδρου και Κρέοντος. Η ανάγκη για την κατασκευή του έγινε επιτακτική το 1928, μετά την πυρκαγιά που εκδηλώθηκε στο καπνεργοστάσιο της οδού Αριστοτέλους η οποία και το κατάστρεψε ολοκληρωτικά. Η εργολαβία του νέου κτηρίου ανατέθηκε στον πολιτικό μηχανικό Ν. Γαβαλά .
Στο ισόγειο εγκαταστάθηκαν βιομηχανίες κοπής και συσκευασίας καπνού, η διεύθυνση και το τελωνείο. Στον όροφο τοποθετήθηκαν βιομηχανίες παραγωγής τσιγάρων και πούρων, ενώ λειτουργούσαν παράλληλα δύο αίθουσες εστιατορίου για τους εργαζόμενους. Το υπόγειο χρησιμοποιήθηκε ως χώρος αποθήκευσης καπνού, με τη διαμόρφωση 14 ανεξάρτητων αποθηκών που είχαν πρόσβαση από τον περιφερειακό περίβολο του κτηρίου. Στο δώμα είχε προβλεφθεί κατοικία για τον φύλακα του κτηρίου, στην οποία εγκαταστάθηκαν τελικά από το 1951 οι οικογένειες των διευθυντών της Εφορίας Καπνού.
Πρόκειται για ένα αξιόλογο δείγμα βιομηχανικής αρχιτεκτονικής της εποχής του, με υπόγειο και δύο ορόφους , περιμετρικά γύρω από ένα αίθριο με τζαμωτό στέγαστρο. Εδώ στεγάστηκαν πανω από 20 καπνοβιομηχανίες. Το Καπνεργοστάσιο στέγαζε μικρούς καπνοβιοτέχνες της μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 1990.
Σχετικά γρήγορα όμως, με την επικράτηση των ιδιωτικών καπνεργοστασίων και του μηχανοποίητου σιγαρέττου, μειώθηκε η ζήτηση των χώρων του κτηρίου, γεγονός που οδήγησε στην υπολειτουργία του και στην εισαγωγή νέων χρήσεων. Από το χώρο του Καπνεργοστασίου, σχεδόν το Ό του κτηρίου, παραχωρήθηκε από το 1938 και επί σειρά ετών στη Στρατιωτική Υπηρεσία Αθηνών, η οποία στέγασε ανάλογα με τις ανάγκες κάθε εποχής την Υγειονομική Υπηρεσία Στρατού, τη Στρατιωτική Καπνοβιομηχανία, στρατιωτικές φυλακές (1945-46), κατοικίες προσφύγων από τη Ρουμανία (1952) κ.ά.
Η Στρατιωτική Υπηρεσία θα αποχωρήσει οριστικά τον Ιούλιο του 1963, αλλά και πάλι μεγάλο μέρος του κτηρίου θα διατεθεί σε διάφορες υπηρεσίες του Δημοσίου, άσχετες με την καπνική χρήση, όπως υπηρεσίες της Προεδρίας της Κυβερνήσεως, του Υπουργείου Οικονομικών και της Στατιστικής Υπηρεσίας Ελλάδος.
Το κτήριο διατηρήθηκε διαχρονικά σε καλή κατάσταση. Οι φθορές που προκλήθηκαν από τη λεηλασία του μετά την αποχώρηση των γερμανικών δυνάμεων κατοχής, από τους εξαγριωμένους πολίτες καθώς και από το βομβαρδισμό του από την εγγλέζικη αεροπορία κατά τη διάρκεια των Δεκεμβριανών, ήταν σχετικά μικρές και αποκαταστάθηκαν γρήγορα. Σταδιακή ανακαίνιση του κτηρίου πραγματοποιήθηκε από τη Βουλή των Ελλήνων το 2000, στην οποία περιλαμβάνονταν εργασίες ενίσχυσης του φέροντος οργανισμού, αποκατάστασης των όψεων και των εσωτερικών χώρων των ορόφων.
Το 1987 με πρωτοβουλία των συλλόγων γονέων των 60, 162, 56 και 67 Δημοτικών σχολίων και την στήριξη των κατοίκων ζητούσαμε από την βουλή των Ελλήνων και το Δήμο Αθηναίων να ξεκαθαρίσει το καθεστώς στο Καπνεργοστάσιο και να δοθεί το αίθριο στους πολιτιστικούς συλλόγους για την ανάπτυξη πολιτιστικών δραστηριοτήτων και να στεγαστεί κι ένα μουσείο καπνου, μαζεύτηκαν περίπου 800 υπογραφές οι οποίες και κατατέθηκαν στο τότε Δήμαρχο Μιλτιάδη Έβερτ και στον πρόεδρο της Βουλής.
Από την Βουλή των Ελλήνων μας απάντησαν εγγράφως ότι δεν μπορούν να το παραχωρήσουν γιατί υπήρχαν εκεί αρχεία πολύ μεγάλης αξίας.
Το 1989, το καπνεργοστάσιο, χαρακτηρίστηκε ιστορικό διατηρητέο μνημείο, με απόφαση του Υπουργείου Πολιτισμού (ΥΠΠΠΟ/ΔΙΛΑΠ/2052/36197/4.8.1989). Την ίδια χρονιά περιήλθε στην κυριότητα της Βουλής των Ελλήνων και στους χώρους του εγκαταστάθηκε ήδη μέρος της Βιβλιοθήκης της Βουλής,
Στη συνέχεια μεταφέρθηκαν εκεί οι πλούσιες συλλογές της Μπενάκειου Βιβλιοθήκης, εφημερίδες και περιοδικά από το 18ο αιώνα έως σήμερα και χιλιάδες μικροταινίες με σπάνιο αρχειακό υλικό - ελληνικές εφημερίδες και περιοδικά, Εφημερίδα της Κυβερνήσεως κ.ά. Μια βιβλιοθήκη ανεκτίμητης αξίας που δεν είναι δανειστική, αλλά μπορεί όποιος θέλει να την επισκέπτεται με την ταυτότητα του. Ακόμη μπορεί όποιος θελει να πάρει ηλεκτρονικό υλικό.
Εδώ ο επισκέπτης θα μπορεί να βρίσκει μεταξύ των άλλων και συλλογές:
- Πληροφοριακή συλλογή, που καλύπτει τις εκπαιδευτικές ανάγκες των νέων της ευρύτερης περιοχής,
- Συλλογή ελληνικής λογοτεχνίας, η οποία περιλαμβάνει τη λογοτεχνική παραγωγή από το 1994 και μετά και εμπλουτίζεται συνεχώς με τα νέα βιβλία, τα οποία θα αποκτά η Βιβλιοθήκη της Βουλής,
- Συλλογή ξενόγλωσσης λογοτεχνίας, η οποία Θα καταρτισθεί όπως και η ελληνική,
- Παιδική συλλογή, η οποία αποτελείται από 3.000 τίτλους βιβλίων.
Ο αριθμός των τίτλων που απαρτίζουν τις συλλογές του αναγνωστηρίου είναι περίπου 20.000.
Οι συλλογές θα ανανεώνονται διαρκώς, ενώ ταυτόχρονα θα αποσύρονται οι παλαιότερες στα κλειστά βιβλιοστάσια, αλλά πάντα θα είναι στη διάθεση του κοινού.
Οι συλλογές της ελληνικής και της ξενόγλωσσης λογοτεχνίας θα λειτουργούν και ως δανειστικές. Παράλληλα, στα αναγνωστήριο υπάρχουν υπολογιστές με πρόσβαση στο Διαδίκτυο.
· Μπενάκειος Βιβλιοθήκη — Παλαιό Καπνεργοστάσιο (Λένορμαν 21
Ώρες λειτουργίας
Καθημερινά 9:00-14:30, Σάββατο 9:00-13:30
Επικοινωνία
Τηλέφωνα : 210 510 26 04, 210 510 20 34
Fax : 210 510 20 50
Πηγές:
news.in.gr
http://www.monumenta.org